3 Thời điểm vàng siêu âm chuẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi

  Môi trường sống ô nhiễm, thực phẩm bẩn không an toàn, nhiều hóa chất độc hại khiến tỉ lệ trẻ dị tật bẩm sinh ngày càng gia tăng.

  Tại Việt Nam, cứ 13 phút có 1 trẻ dị tật bẩm sinh ra đời, trung bình 1,5-2% số trẻ sinh ra hàng năm bị dị tật bẩm sinh.

  Để giảm thiểu tình trạng này, mẹ bầu trong quá trình mang thai ngoài việc chú ý chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, nghỉ ngơi thì cần phải đi khám thai định kỳ, thực hiện siêu âm chẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi ở những thời điểm quan trọng, nhằm phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời.

 

3 mốc thời điểm vàng bắt buộc phải có để kiểm tra, chẩn đoán, sang lọc dị tật thai nhi.

Thứ nhất: Siêu âm thai nhi ở tuần 12 đến tuần 14

– Ở tuần thứ 12 có thể phát hiện một số dị tật ở vùng đầu cổ của thai nhi như: thai vô sọ, thoát vị não…

– Ngoài ra, một điều rất quan trọng ở lần siêu âm chẩn đoán và sàng lọc di tật thai nhi này là đo độ mờ da gáy của thai nhi, thời điểm từ tuần thứ 12 đến dưới tuần 14.

– Nếu có sự bất thường về độ mờ da gáy thì trẻ sẽ có nguy cơ mắc bệnh Down do bất thường nhiễm sắc thể 21, Hội chứng Patau do bất thường nhiễm sắc thể 13 và bất thường nhiễm sắc thể 18 gây nên Hội chứng Edward …

– Xét nghiệm này không gây hại gì cho cả mẹ và thai nhi. Thông qua kết quả đo độ mờ da gáy, thai phụ có thể tiếp tục được chỉ định làm một số xét nghiệm khác như chọc dò ối, chọc cuống rốn… để tiếp tục tìm ra bất thường nhiễm sắc thể ở thai nhi.

 

Thứ hai: Siêu âm 4D thai nhi ở tuần thứ 18 và 22

– Siêu âm thai nhi tuần thứ 18 là mốc quan trọng để đánh giá về mặt hình thái của thai nhi, bác sĩ có thể quan sát được gần hết các hình thái của em bé khi ở trong bụng mẹ để phát hiện những bất thường.

– Một điều quan trọng ở tuần 18 này là có thể phát hiện những bất thường ở cấu trúc của tim, việc đảo gốc động mạch.

– Bình thường tim có 4 buồng, nhưng nếu có những bất thường như bị bất sản buồng tim (thai nhi chỉ có 3 buồng tim) hoặc thiểu sản buồng tim (kích thước 4 buồng tim không đều) thì bác sĩ sẽ cho mẹ lời khuyên phù hợp.

– Việc phát hiện sớm đảo gốc động mạch sẽ giúp em bé sau khi ra đời sẽ được phẫu thuật sớm để đảo đúng vị trí các động mạch.

– Các hình thái phía bên ngoài cũng phải quan sát kỹ khi khám thai ở tuần thứ 18, những bất thường hay gặp như dính ngón, thừa ngón, tay chân bị khoèo, tai của em bé bị tật, bị mất cả vành tai…

– Khi thai nhi được 22 tuần thì mẹ bầu đi khám để được sàng lọc thêm 1 số bệnh ở tim như thông liên thất và thông liên nhĩ, phát hiện thêm những dấu hiệu bất thường ở tim.

– Ở phần ổ bụng, thời điểm này phải quan sát được 2 thận của em bé, hay có những dị dạng như bất sản thận, thiểu sản thận, các bệnh thận khác như thận tuyến nang, thận đa nang.

– Việc làm siêu âm chẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi phải làm kiểm tra lần lượt từ trên xuống dưới, lần lượt từ ngoài vào trong để không bị bỏ sót.

 

Thứ ba: Siêu âm thai nhi từ tuần 28 đến tuần 32

– Thời điểm thai nhi được 28 tuần đến 32 tuần, việc khám thai vẫn sẽ được bác sĩ theo dõi những dấu hiệu bất thường của thai nhi ở cấu trúc não, phần lồng ngực và ổ bụng.

– Bên cạnh đó, siêu âm ở thời điểm này còn giúp đánh giá nuôi dưỡng, phát triển của em bé trong tử cung. Đây là giai đoạn bé phát triển mạnh nhất nên bà mẹ cần lưu ý bổ sung đầy đủ dinh dưỡng.

– Đồng thời, nhận biết được tình trạng phát triển của tử cung là nhanh hay chậm, nếu tử cung phát triển chậm sẽ dễ bị suy thai và ngạt thai sau khi sinh.

– Ngoài ra, việc siêu âm ở thời kỳ này còn giúp đánh giá một số khối u tim bắt đầu xuất hiện ở quý thứ 3 của thai kỳ, đánh giá chức năng của tim, với các bệnh thường gặp như hở van tim, hẹp van tim…; phát hiện những dấu hiệu bất thường ở bộ phận sinh dục của thai nhi như không rõ là nam hay nữ, xuất hiện khối u ở bộ phận sinh dục….

– Từ những kết quả siêu âm chẩn đoán và sàng lọc dị tật thai nhi ở những thời điểm thích hợp, các bác sĩ sẽ đưa ra những lời khuyên phù hợp cho mẹ và bé, giúp các em bé được chào đời khỏe mạnh, phát triển bình thường.

Bổ sung sắt và acid folic giúp phòng ngừa dị tật thai nhi